യുക്രെയ്ൻ യുദ്ധം നാലാം വർഷത്തിലേക്ക് കടക്കുന്ന ഈ സാഹചര്യത്തിൽ, മൂന്ന് മണിക്കൂറോളം നീണ്ട ഈ കൂടിക്കാഴ്ച നേരിട്ടുള്ള ഒരു ഉടമ്പടിയിലേക്കും നയിച്ചില്ലെങ്കിലും, ദീർഘകാലമായി വഷളായ അമേരിക്ക-റഷ്യ ബന്ധങ്ങളിൽ ഒരു പുതിയ അധ്യായം കുറിക്കുന്നതിനുള്ള സൂചനകൾ നൽകി.

അലാസ്കയുടെ തണുപ്പിൽ, അമേരിക്കൻ പ്രസിഡന്റ് ഡോണൾഡ് ട്രംപും റഷ്യൻ പ്രസിഡന്റ് വ്ളാഡിമിർ പുടിനും തമ്മിൽ അഞ്ച് വർഷത്തെ ഇടവേളയ്ക്ക് ശേഷം ആദ്യമായി മുഖാമുഖം കണ്ടപ്പോൾ, ലോകം ഉറ്റുനോക്കിയത് ഒരു വഴിത്തിരിവാണ്. യുക്രെയ്ൻ യുദ്ധം നാലാം വർഷത്തിലേക്ക് കടക്കുന്ന ഈ സാഹചര്യത്തിൽ, മൂന്ന് മണിക്കൂറോളം നീണ്ട ഈ കൂടിക്കാഴ്ച നേരിട്ടുള്ള ഒരു ഉടമ്പടിയിലേക്കും നയിച്ചില്ലെങ്കിലും, ദീർഘകാലമായി വഷളായ അമേരിക്ക-റഷ്യ ബന്ധങ്ങളിൽ ഒരു പുതിയ അധ്യായം കുറിക്കുന്നതിനുള്ള സൂചനകൾ നൽകി. “സമാധാനം പിന്തുടരൽ” എന്ന ബാനറിന് കീഴിൽ നടന്ന ഈ ചർച്ച, നയതന്ത്രപരമായ സംഭാഷണങ്ങൾ പുനരാരംഭിക്കുന്നതിനുള്ള ഒരു അവസരമായി വിലയിരുത്തപ്പെടുന്നു.
ഒരു നയതന്ത്ര പുനരാരംഭം
ആങ്കറേജിലെ എൽമെൻഡോർഫ്-റിച്ചാർഡ്സൺ ജോയിന്റ് ബേസിൽ വെച്ച് നടന്ന ഈ കൂടിക്കാഴ്ച, 2018-ൽ ഹെൽസിങ്കിയിൽ നടന്ന വിവാദ ഉച്ചകോടിയിൽ നിന്ന് ഏറെ വ്യത്യസ്തമായിരുന്നു. അന്ന് അമേരിക്കൻ രഹസ്യാന്വേഷണ ഏജൻസികളുടെ കണ്ടെത്തലുകൾക്ക് വിരുദ്ധമായി പുടിനെ പിന്തുണച്ചതിന് ട്രംപ് കടുത്ത വിമർശനം നേരിട്ടിരുന്നു. എന്നാൽ അലാസ്കയിലെ ഈ കൂടിക്കാഴ്ച കൂടുതൽ ജാഗ്രതയോടെയും ഔദ്യോഗികമായും ആയിരുന്നു.
ചർച്ചകൾക്ക് മുൻപ്, യുക്രെയ്നിൽ ഉടനടി വെടിനിർത്തൽ നടപ്പാക്കുമെന്നും, യുക്രേനിയൻ പ്രസിഡന്റ് വൊളോഡിമിർ സെലെൻസ്കിയെ നേരിട്ട് കാണുമെന്നും പുടിൻ ട്രംപിന് ഉറപ്പുനൽകിയിരുന്നു. എന്നാൽ, കൂടിക്കാഴ്ചയുടെ അവസാനം, വലിയ കരാറുകളൊന്നും ഉണ്ടായില്ല. “ഒരു കരാർ ഉണ്ടാകുന്നതുവരെ ഒരു കരാറുമില്ല,” എന്ന് ട്രംപ് മാധ്യമങ്ങളോട് പറഞ്ഞു. എങ്കിലും, “പല കാര്യങ്ങളിലും ധാരണയിലെത്തി” എന്നും, “ചില കാര്യങ്ങൾ അവശേഷിക്കുന്നു” എന്നും അദ്ദേഹം കൂട്ടിച്ചേർത്തു. അവശേഷിച്ച കാര്യങ്ങളിൽ ഏറ്റവും പ്രധാനം യുക്രെയ്ൻ യുദ്ധം അവസാനിപ്പിക്കുന്നതുമായി ബന്ധപ്പെട്ടതായിരുന്നു.
കൂടിക്കാഴ്ചക്ക് ശേഷം, താൻ അധികാരത്തിൽ തുടർന്നാൽ റഷ്യ-യുക്രെയ്ൻ യുദ്ധം ഉണ്ടാകില്ലായിരുന്നു എന്ന ട്രംപിന്റെ പലപ്പോഴുമുള്ള അവകാശവാദത്തെ പുടിൻ പിന്തുണച്ചു. “2022-ൽ, മുൻ ഭരണകൂടവുമായുള്ള ഞങ്ങളുടെ അവസാന കൂടിക്കാഴ്ചയിൽ, ശത്രുതയിലേക്ക് വരുമ്പോൾ സാഹചര്യം തിരിച്ചുവരവില്ലാത്ത അവസ്ഥയിലേക്ക് കൊണ്ടുവരരുതെന്ന് ഞാൻ എന്റെ മുൻ അമേരിക്കൻ സഹപ്രവർത്തകനെ ബോധ്യപ്പെടുത്താൻ ശ്രമിച്ചു,” പുടിൻ പറഞ്ഞു. ഇത് ട്രംപിന്റെ നിലപാടിന് റഷ്യൻ ഭാഗത്തുനിന്നുള്ള ഒരു അംഗീകാരമായി കാണാവുന്നതാണ്.
റഷ്യയിലേക്കുള്ള അപ്രതീക്ഷിത ക്ഷണം
ഈ കൂടിക്കാഴ്ചയിലെ ഏറ്റവും ശ്രദ്ധേയമായ ഒരു നിമിഷം, റഷ്യയിലേക്ക് ട്രംപിനെ ക്ഷണിച്ചുകൊണ്ടുള്ള പുടിന്റെ നീക്കമായിരുന്നു. “അടുത്ത തവണ റഷ്യയിൽ” എന്ന പുടിന്റെ ക്ഷണം, ഉഭയകക്ഷി ബന്ധങ്ങൾ മെച്ചപ്പെടുത്തുന്നതിനുള്ള റഷ്യയുടെ താല്പര്യം വ്യക്തമാക്കുന്നു. ട്രംപ് ഈ ക്ഷണം “രസകരവും, സാധ്യതാപൂർണ്ണവും” ആണെന്ന് വിലയിരുത്തി, എന്നാൽ അതിനൊപ്പം “ചിലർക്ക് അല്പം ദേഷ്യം തോന്നാനിടയുണ്ട്” എന്നും കൂട്ടിച്ചേർത്തു.
പുടിൻ ട്രംപിനോട് നന്ദി പറഞ്ഞുകൊണ്ട്, ഇരു രാജ്യങ്ങൾക്കും ഒരുമിച്ച് മുന്നോട്ട് പോകാൻ കഴിയുമെന്ന് സൂചിപ്പിച്ചു. നമ്മൾ ഒരു പുതിയ അധ്യായം ആരംഭിക്കേണ്ടതുണ്ടെന്നും അദ്ദേഹം കൂട്ടിച്ചേർത്തു. റഷ്യയുടെ സ്വന്തം ദേശീയ താൽപ്പര്യങ്ങൾ അംഗീകരിക്കുന്നതിനൊപ്പം “എന്താണ് നേടാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നതെന്ന് വ്യക്തമായ ധാരണയുള്ള” നേതാവായി ട്രംപിനെ അദ്ദേഹം പ്രശംസിച്ചു. ഈ കൂടിക്കാഴ്ച “പരിഹാരത്തിനുള്ള ഒരു ആരംഭ പോയിന്റ്” ആണെന്ന് പുടിൻ വിശേഷിപ്പിച്ചു, കൂടാതെ യുക്രെയ്നിലെ യുദ്ധത്തെ ഒരു “ദുരന്തം” എന്നും വിളിച്ചു.
പ്രതീകാത്മക വേദി, വിപുലീകരിച്ച ഫോർമാറ്റ്
1867-ൽ റഷ്യയിൽ അമേരിക്കയ്ക്ക് വിട്ടു നൽകിയ അലാസ്കയിൽ വെച്ച് നടന്ന കൂടിക്കാഴ്ചയ്ക്ക് വലിയ പ്രതീകാത്മക പ്രാധാന്യമുണ്ട്. റഷ്യൻ അതിർത്തിയിൽ നിന്ന് കേവലം മൂന്ന് മൈൽ മാത്രം അകലെ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഈ സ്ഥലം, ശീതയുദ്ധകാലത്ത് റഷ്യൻ വിമാനങ്ങളെ തടയുന്നതിനുള്ള ഒരു പ്രധാന കേന്ദ്രമായിരുന്നു. വർഷങ്ങളോളം അന്താരാഷ്ട്ര തലത്തിൽ ഒറ്റപ്പെട്ട അവസ്ഥയിലായിരുന്ന പുടിന് ഈ വേദി ഒരുതരം നയതന്ത്രപരമായ സാധുത നൽകി.
ആദ്യം ഒറ്റയ്ക്ക് നടത്താൻ തീരുമാനിച്ചിരുന്ന ചർച്ച, കൂടുതൽ വിപുലമായ ഫോർമാറ്റിലേക്ക് മാറി. ട്രംപിനൊപ്പം അമേരിക്കൻ സെനറ്റർ മാർക്കോ റൂബിയോയും വ്യവസായി സ്റ്റീവ് വിറ്റ്കോഫും ചേർന്നു. പുടിനെ അനുഗമിച്ചത് റഷ്യൻ വിദേശകാര്യ മന്ത്രി സെർജി ലാവ്റോവും സഹായി യൂറി ഉഷാക്കോവും ആയിരുന്നു. ഈ ക്രമീകരണം, മുൻ ട്രംപ്-പുടിൻ ഏറ്റുമുട്ടലുകളെ അപേക്ഷിച്ച് കൂടുതൽ ജാഗ്രതയോടെയുള്ള ഒരു സമീപനമാണ് ഇരു രാജ്യങ്ങളും സ്വീകരിക്കുന്നതെന്ന് വ്യക്തമാക്കുന്നു.
യുക്രെയ്ൻ ഒഴിവാക്കപ്പെടുന്നുവോ?
അലാസ്ക ചർച്ചകളിൽ സെലെൻസ്കിയെയോ യൂറോപ്യൻ നേതാക്കളെയോ ഉൾപ്പെടുത്തിയില്ല. ചർച്ചകൾക്ക് ശേഷം ഒരു വീഡിയോ സന്ദേശത്തിൽ പ്രതികരിച്ച സെലെൻസ്കി, അമേരിക്കയിൽ നിന്ന് “ശക്തമായ നിലപാട്” പ്രതീക്ഷിക്കുന്നതായി പറഞ്ഞു. സമാധാനത്തിനായി പ്രവർത്തിക്കാനുള്ള യുക്രെയ്നിന്റെ സന്നദ്ധത അദ്ദേഹം ആവർത്തിച്ചു, എന്നാൽ “ഈ യുദ്ധം അവസാനിപ്പിക്കുന്നതിനെക്കുറിച്ച് റഷ്യയിൽ നിന്ന് ഒരു ഉത്തരവോ സൂചനകളോ ഇല്ലാത്തതിനാൽ” യുദ്ധം തുടരുന്നുവെന്നും കൂട്ടിച്ചേർത്തു. സമാധാനം ഉറപ്പാക്കാൻ “കഠിനമായ തിരഞ്ഞെടുപ്പുകൾ” നടത്തേണ്ടിവരുമെന്ന് ട്രംപ് ആവർത്തിച്ച് പറഞ്ഞിട്ടുള്ളത്, യുക്രെയ്ൻ ചില പ്രാദേശിക വിട്ടുവീഴ്ചകൾക്ക് തയ്യാറാകേണ്ടിവരുമെന്ന സൂചന നൽകുന്നു.
ഈ ഉച്ചകോടി ഒരു താൽക്കാലിക സമാധാനത്തിന് വഴിതുറന്നില്ലെങ്കിലും, ഇരു രാജ്യങ്ങൾക്കുമിടയിൽ ഒരു പുതിയ ബന്ധത്തിന്റെ തുടക്കമാകാനുള്ള സാധ്യത നൽകുന്നു. ഭാവിയിൽ റഷ്യയിൽ വെച്ച് നടക്കുന്ന ഒരു കൂടിക്കാഴ്ച, യുക്രെയ്ൻ യുദ്ധത്തിന് അന്ത്യം കുറിക്കുമോ അതോ നയതന്ത്ര നീക്കങ്ങൾ കൂടുതൽ സങ്കീർണ്ണമാക്കുമോ എന്നത് കാത്തിരുന്ന് കാണേണ്ടതാണ്.
Reference : Express Kerala